کلید محافظ جان یکی از مهمترین تجهیزات ایمنی در سیستمهای برقکشی ساختمان به شمار میرود که وظیفه اصلی آن حفاظت از جان افراد و تجهیزات در برابر جریانهای نشتی برق است. این دستگاه با قطع خودکار مدار در زمان تشخیص نشتی، از بروز حوادث خطرناکی مانند برقگرفتگی و آتشسوزی جلوگیری میکند.
محافظ جان یا RCCB (Residual Current Circuit Breaker) وسیلهای است که برای شناسایی و قطع جریانهای نشتی در مدارهای الکتریکی طراحی شده است. این نشتیها معمولاً در اثر خرابی عایق سیمها، نقص در تجهیزات یا تماس غیرمستقیم افراد با بخشهای برقدار ایجاد میشوند. به محض آنکه میزان نشتی از حد مجاز فراتر رود، دستگاه به سرعت مدار را قطع کرده و از خسارات جانی و مالی جلوگیری میکند.
کلید محافظ جان اشنایدر مدل A9R50240 از نوع دو پل (2P) بوده و برای سیستمهای تکفاز طراحی شده است. این دستگاه دارای ویژگیهای زیر میباشد:
جریان نامی: 40 آمپر
حساسیت نشتی جریان: 30 میلیآمپر
قدرت قطع: 6 کیلوآمپر (6000 آمپر)
نوع عملکرد: قطع خودکار در زمان بروز جریان نشتی
کاربری: مناسب برای مصارف مسکونی، اداری و صنعتی
در کلید محافظ جان دو پل، سیمهای فاز و نول از داخل دستگاه عبور میکنند. این کلید بهطور مداوم تعادل جریان بین این دو سیم را بررسی میکند. هرگونه اختلاف غیرعادی در این جریانها بهعنوان نشتی شناسایی شده و دستگاه در کوتاهترین زمان ممکن مدار را قطع مینماید. این نشتی ممکن است ناشی از خرابی عایق، اتصالات داخلی معیوب یا تماس غیرایمن افراد با سیستم برق باشد.
کلیدهای محافظ جان با بهرهگیری از هسته مغناطیسی و رلههای حساس، قادر به تشخیص جریانهای نشتی بسیار ضعیف هستند و همین دقت بالا نقش مهمی در افزایش ایمنی محیط ایفا میکند.
با تشخیص نشت جریان، مدار را در کسری از ثانیه قطع کرده و از بروز صدمات جانی جلوگیری میکند. اساس عملکرد آن بر مقایسه جریان فاز و نول است؛ در صورت مشاهده اختلاف جریان (ناشی از نشت به زمین)، مدار فوراً قطع میشود. در مدارهای تکفاز، جریان رفت و برگشت باید برابر باشد و هرگونه اختلاف نشانه نشت جریان است که از طریق زمین به منبع بازمیگردد.
محافظ جان اشنایدر دستگاهی حفاظتی است که با تشخیص جریانهای نامطلوب و افزایش ناگهانی جریان، بهصورت خودکار مدار را قطع کرده و از شوک الکتریکی، آتشسوزی و آسیب به تجهیزات جلوگیری میکند.
ویژگیهای مهم آن شامل موارد زیر است:
قابلیت تنظیم جریان حداقل و حداکثر
تشخیص جریانهای ناخواسته و افزایش ناگهانی جریان
تنظیم زمان عملکرد
قابلیت اتصال به شبکههای ارتباطی RS485 و Modbus برای کنترل و مدیریت از راه دور
این دستگاه در سیستمهای قدرت، صنعتی و خانگی کاربرد گستردهای دارد. کلید محافظ جان با مقایسه جریان رفت و برگشت در فاز و نول، در صورت وجود اختلاف، مدار را قطع میکند؛ این اختلاف معمولاً ناشی از اتصال فاز به بدنه دستگاه است.
| کد فنی | A9R50240 |
| سری ساخت | Acti9 |
| رنج جریانی | 40 آمپر |
| تعداد پل | 2 پل |
| قدرت قطع | 6 کیلو آمپر |
| نوع تغذیه | AC |
| حساسیت | 30 میلی آمپر |
| ارتفاع | 85 میلی متر |
| عرض | 36 میلی متر |
| وزن | 0.21 کیلو گرم |
برای اطمینان از عملکرد کلید محافظ جان، چند روش ساده وجود دارد:
روش اول: دکمه تست داخلی
کلید دارای دکمه T است. با فشار دادن این دکمه، کلید باید مدار را قطع کند. اگر قطع نشد، کلید مشکل دارد.
روش دوم: استفاده از لامپ
یک لامپ 100 وات بین فاز خروجی و نول ورودی کلید وصل کنید. کلید باید جریان را قطع کند و لامپ خاموش شود.
روش سوم: دستگاه تستر RCD
ولوم جریان نشتی تستر را روی 30 میلیآمپر قرار دهید.
دو شاخه را به پریز وصل کنید و مطمئن شوید سیم زمین متصل است.
سه چراغ تستر روشن میشوند. با فشردن دکمه تست کلید، مدار باید قطع شود.
این روش دقیقترین تست است و برای استفاده حرفهای مناسب است.
محافظ جان معمولاً پس از کلید اصلی در تابلو کنتور نصب میشود. در ساختمانهای چند واحدی، این کلید در جعبه فیوز هر طبقه قرار میگیرد تا حفاظت کامل هر واحد فراهم شود.
نکات مهم نصب:
فاز و نول از یک طرف وارد و خروجی آنها به تابلو تقسیم متصل میشود.
در نصب چند کلید کنار هم، شینه نول هر مدار باید جدا باشد تا از عملکرد اشتباه جلوگیری شود.
کلیدهای اشنایدر با تکنولوژی ولتاژ مستقل حتی در صورت افت ولتاژ یا قطع نول، قادر به تشخیص جریان نشتی و قطع مدار هستند.
این روش نصب، حفاظت مطمئن سیمها و تجهیزات تا آخرین انشعاب را تضمین میکند
کلید محافظ جان اشنایدر شامل:
هسته مغناطیسی برای تشخیص جریان نشتی
رله حساس برای قطع مدار
رابط الکترونیکی برای تحلیل سیگنالها
توروئید برای اندازهگیری جریان نشتی و تأمین انرژی تریپ
این اجزا با هم امکان تشخیص سریع جریان نشتی و قطع مدار را فراهم میکنند.
• محافظ جان کلاس AC: جریان نشتی با شکل موج متناوب AC را تشخیص می دهد و به صورت دو پل و چهار پل قابل استفاده است.
• محافظ جان کلاس A: جریان نشتی با شکل موج متناوب AC و مستقیم DC پالسی را تشخیص می دهد و در انواع دو پل و چهار پل ارائه می شود.
• محافظ جان کلاس B: جریان نشتی با شکل موج متناوب AC تا فرکانس یک مگاهرتز و مستقیم DC را دارد. این گروه کلید نیز در انواع دو پل و چهار پل ارائه می شود.
کلید محافظ جان دارای سه سیمپیچ روی یک هسته آهنی است. جریان ورودی و خروجی در سیمپیچهای اولیه و ثانویه مقایسه میشود. در صورت نشتی جریان، تعادل به هم میخورد و سیمپیچ سوم ولتاژی القا میکند که رله مدار را قطع میکند.
اصل کار: مقایسه جریان ورودی و خروجی و قطع مدار در صورت اختلاف بیش از حساسیت کلید.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.